Invasieve ganzen bestrijden: waarom en hoe? eerste ervaringen in de provincie Antwerpen

Van alle invasieve vogelsoorten scoort de Canadese gans (CG) het hoogste qua ecologische en socio-economische impact. Tot de ecologische effecten behoren begrazing en vertrappeling van riet- en hooilanden, eutrofiëring van vennen en het hypothekeren van natuurherstel. Invasieve ganzen veroorzaken ook landbouwschade en vervuiling van zwemwateren en recreatiedomeinen. De populatie wordt in Vlaanderen reeds langer beheerd door het prikken van eieren en via de jacht. Onder impuls van twee Interreg projecten werd de coördinatie van deze inspanningen opgedreven en werden op grotere schaal ruivangsten uitgevoerd, voornamelijk in de westelijke provincies. Deze vangsten waren succesvol voor CG, met meer dan 10.500 gevangen vogels (2010-2014). Het gerapporteerde afschot steeg in dezelfde periode met meer dan 7000 vogels per seizoen. Het gecombineerde effect van deze beheerinspanningen werd opgevolgd via een jaarlijkse telling van de populatie in een steekproef van gebieden. Hiervoor werden vrijwilligers van de Natuurpunt vogelwerkgroepen ingezet. Een analyse van deze telgegevens toonde een significante afname van het aantal CG (en boerenganzen) sinds 2010, een trend die in lijn was met de absolute aantallen CG, die een afname van 40% laten zien. De voorbije jaren kenden deze acties uitbreiding naar andere provincies, en werden ook ruivangsten uitgevoerd in de provincie Antwerpen, onder coördinatie van het Team Natuur & Landschap van de provincie en het Agentschap voor Natuur en Bos. Anticiperend op deze uitbreiding wordt de ganzentelling ook al twee jaar uitgevoerd in heel Vlaanderen. Nu de projectfinanciering van deze acties wegvalt, is nood aan een gedragen en professioneel omkaderd beheerplan voor de verschillende ganzensoorten. Dit proces dient wetenschappelijk onderbouwd met populatiemodellen en monitoring. Het uitvoeren van het beheer vereist ook een blijvende investeringen in preventie, bewustmaking en draagvlak.