Eerste natuurprojectovereenkomst in Vlaanderen : waterlobelia als doel voor het ecologisch herstel van het Heuvelsven

De Habitatrichtlijn vereist dat Europees bedreigde habitattypen en soorten in een gunstige staat van instandhouding (SVI) verkeren. Om deze doelstelling te halen, worden er in Vlaanderen inspanningen geleverd om referentiecondities vast te leggen, terreinen gericht te beheren en samenwerkingsverbanden op te zetten met verschillende actoren.
Het habitattype ‘Mineraalarme oligotrofe wateren van de Atlantische zandvlakten (Littorelletalia uniflorae)’, verkeert in Vlaanderen momenteel in een ongunstige SVI. Zowel het areaal, de oppervlakte als de kwaliteit zijn ondermaats. Ook in het Heuvelsven (Dilsen-Stokkem), een belangrijke historische vindplaats van dit habitattype, waren de omgevingscondities en floristische samenstelling de laatste decennia alles behalve optimaal. Waterlobelia, de kenmerkende soort voor het habitattype, was verdwenen. Om hieraan te verhelpen, werden weloverwogen beheeringrepen uitgevoerd en een bijhorende monitoring opgestart. In de zomer van 2011 werd het ven droog gelegd, zodat het visbestand drastisch kon worden verminderd. Nadat bepaalde delen van de oevers waren heraangelegd en een aflaatconstructie was aangelegd, kon het ven zich op natuurlijke wijze opnieuw vullen. Resultaten bleven niet uit. In 2012 kiemde drijvende waterweegbree op grote schaal en ook waterlobelia werd opnieuw aangetroffen.
Deze realisatie was enkel mogelijk door een goede samenwerking tussen overheden (ANB en Provincie Limburg, Gemeente Dilsen), eigenaars (Openluchtcentra voor Scholieren), vrijwilligers (Plantenwerkgroep en hengelverenigingen) en wetenschappers (INBO).